Yönetim Sistemleri Danışmanlığı
ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi 2015 versiyonu yayınlandı
ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemi
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 16949 Otomotiv Kalite Yönetim Sistemi
ISO 13485 Tıbbi Cihazlar İçin Kalite Sistemi
ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi
ISO 17025 Laboratuvar Akreditasyon Sistemi
ISO 20000 Bilgi Teknolojileri Hizmet Yönetim Sistemi
SA 8000 Sosyal Sorumluluk Standardı
ISO 3834-2 Kaynak Sertifikası
AD 2000 - PED Dökümcülük Sertifikası
Helal Gıda Belgesi
ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemi Standardı
GlobalGAP Belgelendirmesi
İTU İyi Tarım Uygulamaları Sertifikası
BRC İngiliz Parekendecilik Komisyonu
IFS Uluslararası Gıda Standardı
AQAP Milli Savunma Bakanlığı Kalite Güvence Sistem Belgesi

İTU İyi Tarım Uygulamaları Sertifikası

            Dünya nüfusunun artışıyla birlikte,  gıda ihtiyacının giderek artması tarımsal üretimlerde, hedefin kaliteden çok miktarsal artışa yönelmesine neden olmuştur. Günümüzde bilinçli tüketicinin seçici ve kaliteyi arayan eğilimi gıdaların güvenliğinin daha fazla sorgulanmasına neden olmuştur. Tüketicilerin seçiciliğinin artmasıyla, kaliteyi istemesi ve tercih etmesi tarımsal üretimde tarladan sofraya kadar olan zincirde gıda maddelerinin izlenebildiği, her aşamasında gözlemlenmesi ve sonucunda  tarafsız ve bağımsız kuruluşlarca belgelendirmesini gerektirmiştir.

Sistemin esasını üreticilerin gönüllü olması oluşturmaktadır. Üreticiler denetimi gönüllü olarak isteyerek ve sertifikalı ürünlerini piyasada bir rekabete tabi tutup, güvenilir pazarlara ulaşmayı hedefler.

İyi Tarım Uygulamalarının Üreticilere Sağladığı Avantajlar:

  1. Sertifikalı ürünler iç ve dış pazarda tercih edilmektedir
  2. Üretim standardı uluslararası düzeye yükselmektedir.
  3. Uluslararası standart ve yönetmeliklere uygun kendi markalarını oluşturabilmektedirler.
  4. Tüketicinin güvenini sağlayarak ucuz ve etkin reklam yapma şansını yakalarlar.
  5. Çevreye duyarlı ve saygılı üreticinin, tüketici gözündeki itibarı artmaktadır
  6. Ürünleri için pazar şansı ve niteliği genişlemektedir.

İTU UYGULAMALARININ TARİHİ VE KAPSAM

Günümüzde yaygın  kullanılan sertifikasyon  standart ve yönetmelikleri Organik Tarım, İyi Tarım Uygulamaları ve Globalgap olarak belirlenmektedir. Ayrıca büyük tüketici gruplarına yönelen özel standartlarda mevcuttur.

Tarımsal çalışmalarda daha kaliteli üretim ve gıda güvenliği konularının önem kazanması sonucu İyi Tarım Uygulamaları doğmuştur. 1990’lı yılların sonunda ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ve Gıda ve İlaç Dairesi(FDA) tarafından taze yaş meyve sebzelerde gıda güvenliği amacıyla İyi Tarım Uygulamaları (İTU) başlatılmıştır. Aynı dönemde Dünya Gıda Teşkilatı (FAO) İTU prensiplerini oluşturmaya başlamıştır. Avrupa perakendecileri Ürün Çalışma Grubu tarafından 1999 yılında EurepGAP Protokolü ile yaş meyve sebze için üreticilerin bu esaslara uyulması talep edilmiştir.7 Eylül 2007 tarihinden itibaren EUREPGAP artık GLOBALGAP olarak tanımlanmaktadır.

Ülkemizde ise “İTU-İyi Tarım Uygulamaları” olarak bilinmektedir. İyi tarım uygulamaları kontrollü ve sertifikalı ürün yetiştirmek isteyen  bireysel üretici ve  üretici gruplarına (örneğin kooperatifler, büyük ihracatçılar, paketleme evleri vs.)  uygulanabilmektedir. İTU sayesinde tarımsal üretimin kalitesi ile birlikte, üretici/çiftçi gruplarından  ayrıca Kalite Yönetim Sistem dokümanlarına ilişkin şartları yerine getirmeleri ve üreticiler arasındaki bağlantıları yönetebilecek yeterlilikte olmaları da istenmektedir. Dolayısıyla tarımsal üretim yanında işletmeler açısından da bir kalite oluşturmaktadır.

İyi Tarım Uygulamalarının  ana unsuru; kontrollü ve izlenebilir  güvenilir gıda üretimi, aynı zamanda çevreyi, işçi sağlığı ve refahını koruyan ve bilinçli kaynak kullanımı amaçlayan bir sistem oluşturulmasıdır. İTU özellikle zirai üretim ve işleme tesislerini kapsar.

Öncelikle şu üretimler için özel standartlar geliştirilmiş durumdadır:

  1. Taze meyve ve sebzeler
  2. Çiçekler ve süs bitkileri
  3. Genel olarak zirai ürünler ve hayvancılık

İyi Tarım Uygulamaları  sertifikası alan bir ürün:

  1. İnsan sağlığına zararlı olabilecek düzeyde kimyasal, mikrobiyolojik, fiziksel kalıntılar içermemesi,
  2. Çevreyi kirletmeden ve doğal dengeyi bozmadan üretilmesi,
  3. Üretim sırasında ve sonrasında insanların veya diğer canlıların hayat kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratmaması,
  4. Üretim yapılan ülkenin tarımsal mevzuatı ve ürünün yetiştirildiği ülkenin tarımsal mevzuatına uygun prosedürlerin uygulandığı,
  5. İyi Tarım Uygulamalarının  temelini oluşturan; Gıda Güvenliği, Çevre Koruma, Mesleki Sağlık, Güvenlik ve Hayvan Refahı konularında gerekliliklerin karşılandığını gösterir.

Teknik gereklilikler (Kontrol noktaları ve Uygunluk Kriterleri)

Aşağıda, taze meyve ve sebze üretimi için İTU/ Globalgap’ın temel teknik gerekliliklerinin kısa bir özeti sunulmuştur:

1.İzlenebilirlik: Ürünlerin, tarladan ürünün işlenmesine kadar olan devrede izlenebilir olması gereklidir.

2.İç kontrol: Üretici, yılda en az bir kez  İTU  konusunda kendi içinde iç tetkik gerçekleştirmek  zorundadır. 

3.Varyeteler ve fideler: Tohum ve fide uygulamaları kayıt altına alınmalıdır ve üretilen ya da dışarıdan satın alınan çoğaltım materyallerine, kalite kontrol sistemine uygunluk çalışmaları yapılmalıdır. GDO’ların kullanımı, üretimin yapıldığı ülkenin geçerli olan yasalarına uygun olmalıdır.

4.Arazi geçmişi ve arazi yönetimi: Üretime yeni alınan alanların geçmişi doğrulanmalı ve  arazi ya da sera için bir tanımlama sistemi uygulamaya konmalıdır. 

5.Toprak ve substrat kullanımı: Toprak ve substrat fümigasyonları yapılıyorsa açıklanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.


6.Gübre kullanımı: Gübre uygulaması kayıt altına alınmak zorundadır. Gübre depo ve makinaları iyi durumda tutulmalı ve insan kanalizasyon silajı kullanılmamalıdır.

7.Sulama: Sulama suyu kalitesi gerekli durumlarda analiz sonuçlarına göre iklim, toprak ve bitki dikkate alınarak değerlendirilmelidir.Yeterli arıtmaya tabi olmayan sular, sulama suyu olarak kullanılamaz. Sulama yöntemi seçiminde, su kaynaklarının kalite ve kantitetisinin dikkate alınmasına dikkat edilir.

8.Bitki koruma: Entegre zararlı yönetimi kullanılmak zorundadır. İTU’nun amacı  tarımda minimum düzeyde kimyasal kullanımıdır. Sonuçta daha çok biyolojik mücadele yöntemlerinin tercih edilmesi, kullanılan kimyasalların üretilen ve ürün satılan ülkede mevzuata uygun olması, üretim yapılırken çevre sağlığının, çalışanların refahının da düşünülmesi gerekmektedir. Bu nedenle mutlaka ziraat mühendisleriyle çalışılmasının sağlanması gereklidir. Bitki koruma kimyasallarının kullanımı azami dikkatle yapılmalı ve sonuçta açığa çıkan boş kutuların  toplanması ve imhası dikkatle takip edilmelidir.


İtu Uygulamalarında Dikkat Edilecek Konular:

  1. Uygulama kayıtları, yer, tarih, ürün adı ve aktif içerik, hasat öncesi aralık,arazinin büyüklüğü v.b. gibi pek çok detayı kapsamalıdır.
  2. Uygulama ekipmanı ve pestisit deposu, iyi durumda tutulmalıdır.
  3. Hedef ülkelerdeki Maksimum Kalıntı Limitleri hakkında bilgi ispatlanmalıdır ve yıllık kalıntı analizleri(MRL) mutlaka yapılmalıdır.
  4. Kullanım sonrası boş pestisit kaplarının ve kullanılmayan pestisitlerin güvenli şekilde imhası temin edilmelidir.

9.Hasat: Ürün hasatında kalite ve kantite açısından ürünü  koruyan ve temel hijyen kurallarına uygunluğunu sağlayan hasat sistemi tercih edilmelidir.

10.Ürün işleme: Ürün hijyen kurallarına uygun işlenmeli ve işlemenin her aşamasında talimatlara uygun çalışılması sağlanmalıdır. Aşağıdaki şartlar talimatlarla sağlanmalıdır:

  1. Uygulamadaki kişiler temel hijyen kuralları eğitimini almış olmalıdır.
  2. Ürün işlemede yıkama suyu uygun kalitede olmalıdır (içilebilir)
  3. Ürün işleme sonrası uygulamalar hedef ülkenin yasal gereklerini karşılamalıdır
  4. Uygulama kayıtları tutulmalıdır.
  5. İşleme tesisleri ve depolar, temiz ve güvenli şartlarda tutulmalıdır.
  6. İşletmede insan sağlığına yönelik tedbirler alınmış olmalıdır.

11.Çevresel atık ve kirlilik yönetimi: Çevreden gelebilecek ve çevreye etki edebilecek kirlilik kaynakları belirlenmeli ve uygun tedbirler alınmalıdır.

12.İşçi sağlığı, güvenliği ve refahı: Özel ekipman ve  kimyasalları kullanan işçiler, bu amaca uygun eğitimi almak zorundadır. Gerekli ilk yardım ekipmanı ve koruyucu giysiler sağlanmalıdır. Arazide barınma şartları ve işçilere yönelik temel hizmetler sağlanmalıdır.

13.Şikayet formu: İTU ile ilgili şikayetlerin kaydedildiği , incelenmesi ve takipi için TRB şikayet formu ve prosedürü uygulamaya konmalıdır. 


Adres: 1690 Sokak No:24 Karşıyaka İş Merkezi Kat:2 D:7 Karşıyaka / İZMİR
E-Mail: kirazci@qmcd.com.tr ve/veya buran@qmcd.com.tr

QMCD, İnke Kalite Yönetim Sistemleri Eğitim Danışmanlıkİnsan Kaynakları Ticaret Ltd.Şti.’nin tescilli ticari markasıdır.
© Copyright 2011 QMCD İş Geliştirme Merkezi
By Enerji Dizayn ®